مصاحبه در زمینه کتب موفقیت با خبرگزاری کتاب ایران

نکته: این مصاحبه در تیر ماه ۱۳۹۹ با سرکار خانم پردیس سیاسی
از خبرگزاری کتاب ایران، ایبنا انجام شده است.

پردیس سیاسی: من خودم هیچ وقت خواننده کتاب‌های موفقیت نبوده‌ام و با نگاه کلیشه‌­ای که این کتاب‌ها به درد من نمی‌خورند و سودی از آنها عایدم نمی‌شود، به سمتشان نرفته‌­ام، اما پرفروش بودن مداوم آن‌­ها و استقبال مخاطبان این انگیزه را در من ایجاد کرده که این موضوع را تخصصی‌تر دنبال کنم. به همین دلیل در اولین قدم به سراغ ناشر یکی از کتاب­‌های پرفروش لیستم که در بین تمام کتابفروشی‌­ها و اپلیکیشن­‌ها مشترک بود یعنی«اثر مرکب» می­‌روم تا هم از این کتاب بپرسم و هم اینکه از چه زمانی تب کتاب‌های موفقیت برای خوانندگان ایرانی داغ شده است؟ و پاسخ این ناشر به انتقاداتی که به کتاب­‌های موفقیت می‌شود چیست؟

دهه هفتاد و عطش خوانندگان ایرانی به کتاب‌های موفقیت

عباس ملک حسینی، مدیر تجارت الکترونیک انتشارات نسل نواندیش یکی از باسابقه­‌ترین و فعال‌ترین ناشران کتاب­‌های روان‌شناسی موفقیت، درمورد ورود این نشر به این بازار و احساس نیاز جامعه ایرانی به این نوع کتاب­‌ها می­‌گوید: «انتشارات نسل نواندیش از آبان‌ماه سال ۱۳۷۶ با مدیریت دکتر بیژن علیپور انتشار کتاب­‌های روان‌شناسی و موفقیت را شروع کرد و در واقع این فضا در ایران از دهه ۱۳۷۰ و به‌ویژه اواسط آن به وجود آمد. یعنی برهه‌ای که اشخاص بسیاری به تأسیس و راه­‌اندازی شرکت‌های خصوصی پرداختند و تقاضا برای ایجاد کسب‌وکارهای شخصی افزایش یافت و به دنبال آن نیاز به یادگیری دانش روز مدیریت احساس شد و همان‌طور که اشاره کردم، انتشارات نسل نواندیش هم از نخستین‌های این حوزه بود.»

ملک حسینی درباره چگونگی گزینش کتاب‌­ها در این انتشارات هم توضیح می‌­دهد: «کتاب‌های ما در دو حوزه تألیف و ترجمه هستند و در چند دسته موضوعی رده‌بندی می‌­شوند، از جمله: موفقیت و مدیریت، روان‌شناسی و همین‌طور خانواده و زناشویی. کتب تألیفی آثار نویسندگان، پژوهشگران و متخصصان داخلی و کتب ترجمه ما، آثار مطرح جهانی، برای مثال برخی آثار پرفروش از نظر نیویورک تایمز، آمازون، گودریدز و… هستند. این نکته می‌تواند پاسخ سوال شما باشد که برای ما، پرفروش بودن کتاب­‌ها در سطح جهان و کاربردی بودن آن‌ها برای مخاطب ایرانی، معیار گزینش است.»

او همچنین درمورد تب داغ کتاب­‌ها به‌صورت دوره­‌ای هم می‌­گوید: «بله این مسئله وجود دارد و ممکن است کتاب­‌هایی در یک دوره تقاضای زیادی داشته باشند و بعد از مدتی از کانون توجه خارج شوند. مثلاً ما در سال ۱۳۸۰ یک‌سری کتاب منتشر می­‌کردیم که بعد از حدود ۷ تا ۸ سال یا آن نظریات باطل شده، یا استقبال به آن موضوعات کم شده است یا نقدها به آن زیاد بوده است. بنابراین متوجه شدیم که دیگر بعد از برهه‌ای، انتخاب مناسبی نیستند. در واقع راه توسعه علم هم از این مسیر می­‌گذرد که شما چیزی را تولید می‌­کنید، نظریه‌ای را مطرح می‌کنید و بعدها مشخص می‌شود که آن نظریه اشتباه بوده است، یا نقصی داشته است و سعی می‌­کنید آن را اصلاح کنید.»

باید تفاوت سلیقه­‌ها را بپذیریم

ملک حسینی درباره کتاب «اثر مرکب» که در گزارش ما هم به‌عنوان یکی از پرفروش­‌ها قرار گرفته است، توضیح می­‌دهد: «یکی از پرفروش­ترین کتاب­‌های ما اثر مرکب است که هم نشان‌دهنده تغییر سلایق مخاطبان است و هم تغییر در انتخاب ما. این کتاب می‌­گوید که اگر تا ۱۵ – ۲۰ سال پیش می­‌گفتند فقط امید داشته باش تا همه‌چیز خوب شود، الان دیگر این امکان­پذیر نیست. یعنی اصلاح و تغییر اتفاق افتاده است و ما هم با توجه به تغییرات جهان این موارد را در نظر می­‌گیریم.»

مدیر تجارت الکترونیک انتشارات نسل نواندیش درباره نقدهای منفی‌ای که به کتاب­‌های موفقیت می­‌شود هم این‌طور پاسخ می‌­دهد: «برای نمونه ما در حوزه روابط زناشویی کتاب‌‌های  باربارا دی آنجلیس را داریم که هرچند مربوط به ۱۵ سال پیش هستند، از گذشته تا به امروز چیزی جز بازخورد رضایتمندانه از این کتاب‌­ها، از مخاطب ندیده‌ایم. مردم این کتاب­‌ها را همیشه خواسته­‌اند و برایشان کاربرد دارد. ما کتاب‌هایی در زمینه‌های مختلف تولید می‌­کنیم و این مخاطب است که تشخیص می‌دهد کدام کتاب برای او مفیدتر است و برای شخص او با اهمیت نیست. بعضی از کتاب‌­ها هستند که ممکن است با خواندن حتی یک جمله از آن‌ها زندگی­ شخصی متحول شود. واقعیت این است که ما کتاب‌هایی گوناگون و با موضوعات متنوع چاپ می‌­کنیم، چراکه سلایق انسان­‌ها متنوع است. این نقدها غالبا از طرف افرادی است که سبک خود را پیدا کرده‌­اند و به‌سختی می‌پذیرند که سلایق متفاوت و نقطه مقابل سلیقه آن‌ها هم وجود دارد.»

الگوی مخاطب ایرانی همسو با پرفروش­‌های آمازون و جهان

او درباره ذائقه کنونی مخاطب ایرانی هم به ایبنا می‌­گوید: «واقعیت این است که اگر من بخواهم الگوی مخاطب ایرانی را توضیح دهم، شما باید همان الگوی کتاب­‌های پرفروش آمازون را دنبال کنید. یعنی تفاوت زیادی وجود ندارد و ممکن است فقط در بعضی موضوعات متفاوت باشد، اما در این حوزه الگو مطابق آمازون است و مثلاً از ۵ تا ۶ سال پیش که بحث استارت­‌آپ‌­ها بیشتر مطرح شده است، اقبال به‌سمت کتب مدیریت و استراتژی که فضای استارت‌آپی دارند، بیشتر شده است و اثر مرکب هم چون به‌نوعی تلفیقی از مباحث سنتی و مدرن یعنی مدیریتی و استارت‌آپی دارد، اکثر قشرها طرفدار آن هستند.

این نکته را هم اضافه کنم که در گذشته، یعنی حدوداً تا اواخر دهه ۱۳۶۰ یا اوایل دهه ۱۳۷۰ چون تکنولوژی تا این حد پیشرفت نکرده و فراگیر نشده بود، کتاب خواندن اصلی‌ترین راه آگاهی و همچنین سرگرمی بود، اما امروزه دسترسی به منابع و تنوع بسیار زیاد شده است و از طریق ویدئو، جست‌وجوی آنلاین و موارد دیگر یادگیری صورت می‌گیرد و الان مخاطبی که کتاب را می­‌خرد، کسی است که به آن احتیاج دارد و دیگر کسی از روی تفنن سراغ کتاب نمی‌­رود. در دو سال گذشته هم از لحاظ شرایط اقتصادی و قیمت دلار، بازار نشر در وضعیت بدی قرار گرفته است و همه‌گیری ویروس کرونا و برگزار نشدن نمایشگاه کتاب نیز اوضاع بازار نشر را به‌مراتب وخیم‌تر کرده است.»

1
اشتراک‌گذاری

دیدگاه شما چیست؟